ถอดบทเรียนความสำเร็จ”กลุ่มผู้ได้รับผลกระทบจากการจราจรสามร้อย” สู่ต้นแบบสามร้อยยอดโมเดล

ถอดบทเรียนความสำเร็จ”กลุ่มผู้ได้รับผลกระทบจากการจราจรสามร้อย” สู่ต้นแบบสามร้อยยอดโมเดล

ถอดบทเรียนความสำเร็จ”กลุ่มผู้ได้รับผลกระทบจากการจราจรสามร้อยยอด” สู่ต้นแบบสามร้อยยอดโมเดล

     ถนนเพชรเกษม ตั้งแต่หลัก กม.248 – 261 รวมระยะทาง 13 กิโลเมตร ช่วง อ.สามร้อยยอด จ.ประจวบคีรีขันธ์ เป็นจุดที่จัดได้ว่า มีจุดตัดทางร่วมทางแยกในฝั่งขาล่องใต้ถึง 39 จุด ขาขึ้นกรุงเทพฯ 41 จุด จุดกลับรถทางลอด อีก 6 จุด ซึ่งสถิติผู้เสียชีวิตจากช่วง 7 วันอันตรายเทศกาลปีใหม่ 2561 มีผู้เสียชีวิตสูงถึง 9 ราย ถือว่าเป็นอำเภอที่มีผู้เสียชีวิตสูงที่สุดในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ แต่ในช่วงเทศกาลปีใหม่ 2562 ที่ผ่านมาไม่มีผู้เสียชีวิตแม้แต่รายเดียว

     หากนับย้อนไปตั้งแต่เดือน มีนาคม 2561 – มกราคม 2562 บนถนนเพชรเกษมช่วงดังกล่าว มีอุบัติเหตุเกิดขึ้นทั้งหมด 183 ครั้ง มีผู้เสียชีวิต 6 ราย และผู้บาดเจ็บ 229 ราย ซึ่งจุดที่มีการเกิดอุบัติเหตุสูงสุดคือบริเวณ ร่องกลางถนน แต่สิ่งที่น่าสนใจนอกเหนือจากสถิติตัวเลขอุบัติเหตุทางถนนที่ลดลง คือ การรวมกลุ่มกันในนาม “กลุ่มผู้ได้รับผลกระทบจากการจราจรสามร้อยยอด” เริ่มก่อตั้งขึ้น เมื่อประมาณปลายปี 2558 จากสมาชิกเริ่มต้น 17 คนที่เป็นอดีตข้าราชการ, อดีตนายธนาคาร และพ่อค้าประชาชนในพื้นที่ จนปัจจุบัน มีสมาชิกกลุ่มกว่า500คน ร่วมผลักดันโครงการต่างๆที่เกี่ยวข้องกับการสร้างความปลอดภัยทางถนนในอำเภอสามร้อยยอด จนสามารถลดอุบัติเหตุ สร้างความสุขให้กับผู้ใช้รถใช้ถนนภายในชุมชนได้ ด้วยความร่วมแรงใจจากทุกภาคส่วนในชุมชน จนสามารถนำไปเป็นต้นแบบให้อีกหลายพื้นที่ในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ หรือจังหวัดอื่นๆได้เป็นอย่างดี

     นายวิศาล คล่องนาวา ขรก.บำนาญ ในฐานะประธานกลุ่มฯ เปิดเผยว่า “อ.สามร้อยยอดแบ่งการปกครองออกเป็น 2 ทต. และ 5 อบต. วัตถุประสงค์ในการตั้งกลุ่มฯขึ้นก็เพื่อลดอุบัติเหตุ ลดความสูญเสียในขีวิตและทรัพย์สิน ซึ่งแต่เดิมการป้องกันอุบัติเหตุการดูแลพี่น้องในชุมชนไร่เก่า และชุมชนไร่ใหม่มีภาคประชาชนดำเนินการอยู่ แต่ทำแบบต่างคนต่างทำ การดำเนินการต่างๆค่อนช้างช้า สวนทางกับการเกิดอุบัติเหตุในชุมชนเกิดมากขึ้น ทำให้ลูกหลานในชุมชนต้องพิการเสียชีวิต จนกระทั่งเมื่อปลายปี 2558 จึงเกิดการรวมตัวกันประมาณ 17 คน รวมเอาอดีตข้าราชการ อดีตนายธนาคาร ตลอดจนพ่อค้า ประชาชนในพื้นที่ เข้ามาทำงานกันอย่างจริงจัง แบ่งหน้าที่การทำงานให้เป็นรูปร่าง แบบภาคประชาชนอย่างแท้จริง ไม่มีนักการเมือง ด้วยเงินทุนส่วนตัวของสมาชิกเริ่มต้น 10,000 บาท มีการนำการทำงานของแต่ละกลุ่มมาถอดบทเรียนว่าทำไมในอดีตจึงไม่ประสบผลสำเร็จในการแก้ไขปัญหาแล้วลูกหลานชาวบ้านยังเสียชีวิต ยังบาดเจ็บพิการจากอุบัติเหตุทางถนน

     ซึ่งจากการวิเคราะห์ถอดบทเรียนร่วมกันพบว่าถ้ายังใช้วิธีการเดิมๆในกรดำเนินการตามกระบวนการระบบทางราชการ จะใช้เวลาค่อนข้างนานและมีปัญหาอุปสรรคค่อนข้างเยอะ เรื่องที่นำเสนอไปอาจจะมีการตกหล่นระหว่างทาง เราจึงควรจะเปลี่ยนวิธีคิดใหม่ โดยทำจาก “บนลงล่าง” คือเสนอเรื่องส่งไปยังรัฐมนตรีเจ้ากระทรวงทุกกระทรวงที่มีความเกี่ยวข้องกับงานอุบัติเหตุ, ศูนย์ดำรง, สำนักงานตำรวจแห่งชาติ รวมไปถึงผู้ตรวจการแผ่นดิน รวมทั้งสิ้น 18 หน่วยงาน ซึ่งผ่านไปประมาณครึ่งเดือน มีหนังสือตอบกลับมาจากแขวงทางหลวงประจวบคีรีขันธ์(หัวหิน) จากหนังสือที่ร้องแสดงว่าเสียงที่ร้องชัดเจนมีการเรียกประชุมหน่วยงานองค์กรที่เกี่ยวข้องกับสามร้อยยอด เชิญไปประชุมที่หัวหิน ผลการประชุมถูกส่งไป กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม โดยมีหน่วยงานที่มีความสำคัญมาก ทำให้งานเราประสบความสำเร็จ คือ สนง.ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา ซึ่งลงมาติดตามเรื่องนี้โดยให้หน่วยงานรายงานผลกลับไปทุกๆ 2 เดือน จนเป็นรูปธรรม

     นอกจากนี้ ทางกลุ่มนี้ มีการนำเรื่องเหล่านี้เข้ากลุ่มในไลน์ เพื่อให้ทุกคนช่วยกัน ส่งต่อกันจนมีผู้บริจาคเข้ากลุ่ม ประมาณ 5 แสนบาท นำมาสร้างอุโมงค์ทางลอด ซึ่งสามารถช่วยรักษาชีวิตเด็กนักเรียนโรงเรียนสามร้อยยอดวิทยาคมที่มีนักเรียนกว่า 2,000 คนให้มีความปลอดภัยในการเดินทางไปโรงเรียน ไม่ต้องไปเสี่ยงกลับรถบนถนนเพชรเกษม เรามีความภาคภูมิใจ มาถ่ายภาพ มีนายช่างมาคุมการทำงาน ไม่รับเงินค่าจ้าง ได้รับอนุเคราะห์ในการย้ายท่อประปาจากการประปาส่วนภูมิภาคออกจากอุโมงค์ เพื่อจะให้ใช้ก่อสร้างเป็นทางลอด นอกจากนี้ จุดกลับรถใต้สะพานบริเวณหลัก กม.ที่ 261 ในการก่อสร้างยังมีประชาชนผู้ใจบุญยอมอุทิศที่ดินส่วนตัวให้สร้างเป็นไหล่ทางถือเป็นการเสียสละส่วนตัวเพื่อส่วนร่วม”นายวิศาล กล่าว

     นายวิชิน สุขสมัย อดีตนายธนาคาร ในฐานะเลขากลุ่มฯ ได้กล่าวว่า”สรุปเหตุปัจจัยที่ทำให้กลุ่มฯประสบผลสำเร็จในการทำงาน เกิดขึ้นจาก
1. พี่น้อง ประชาชนในพื้นที่ แนวร่วมต่างๆเกิดความตระหนักร่วมกัน
2. อปท. ต่างๆให้ความร่วมมือในการแก้ไขปัญหาอย่างจริงจัง ผู้นำท้องถิ่น ร่วมใจ
3. การสื่อสาร การสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างภาคประชาชนกับหน่วยงานต่างๆ มีการติดต่อประสานงานตั้งเป็นไลน์กลุ่ม เพื่อให้ทุกคนได้รับรู้ปัญหาและหาทางแก้ไขร่วมกัน
4. ปัญหาต่างๆที่เกิดขึ้นเชื่อว่าภาครัฐอยากที่จะช่วยเหลือ แต่ติดข้อราชการต่างๆมากมาย ดังนั้นภาคประชาน ซึ่งพัฒนาไปไกลแล้ว จะช่วยกันหาทางออกในระดับชุมชน เสริมภาครัฐให้มีความมั่นใจ ไม่มีผลประโยชน์ใดๆแอบแฝง
5. สร้างทีมงานที่มีจิตสาธารณะ พร้อมที่จะสละเวลาในการร่วมกันทำงานภาคประชาชน

     นายสุพจน์ เสริมทรัพย์ หน.หมวดทล.ประจวบคีรีขันธ์ ในฐานะพี่เลี้ยง สอจร.จ.ประจวบคีรีขันธ์ กล่าวทิ้งท้ายไว้ว่า”ดีใจที่ได้เห็นกลุ่มฯที่สามรัอยยอดเข้มแข็ง มุ่งมั่นตั้งใจในการแก้ไขปัญหา อุบัติเหตุทางถนนอย่างจริงจังและเชื่อว่า จุดอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็น แยกบ้านบึง ต.อ่าวน้อย อ.เมือง, จุดกลับรถดอนมะกอก ต.ช้างแรก อ.บางสะพานน้อย และจุดเสี่ยงอื่นๆสามารถนำแนวคิดวิธีการทำงานของทางกลุ่มฯสามร้อยยอด หรือ “สามร้อยยอดโมเดล” ไปปรับใช้เพื่อแก้ไขปัญหาอุบัติเหตุทางถนนต่อไป เราไม่อยากให้ใครเสียชีวิต “ทางลอด คือ ลมหายใจของความรัก”

อรรถชัย นิธิสีลตานันท์

ทีมข่าว Roadsafety Newstizen